Rozmowy o pieniądzach przez lata były w pracy tematem tabu. W wielu firmach obowiązywała niepisana zasada: o wynagrodzeniu się nie mówi. Od 2026 roku to podejście przestanie mieć rację bytu. Wchodzą przepisy, które wprowadzają jawność wynagrodzeń i znacząco zmieniają relacje na rynku pracy.
Dla jednych to szansa na większą uczciwość, dla innych – wyzwanie organizacyjne i prawne. Warto wiedzieć, co dokładnie się zmienia i jak się na to przygotować.
Na czym polega jawność wynagrodzeń?
Jawność wynagrodzeń nie oznacza, że firmy będą musiały publikować listy płac czy ujawniać, kto ile dokładnie zarabia. Chodzi raczej o przejrzyste zasady: jasne kryteria wynagradzania, dostęp do informacji i możliwość sprawdzenia, czy różnice w pensjach są uzasadnione.
Celem nowych przepisów jest ograniczenie nierówności płacowych, w szczególności tych, które nie mają obiektywnego uzasadnienia.
Co konkretnie się zmieni?
Widełki płacowe w ofertach pracy
Pracodawcy będą musieli podawać w ogłoszeniach o pracę:
-
przedział wynagrodzenia albo
-
informacje, na jakich zasadach pensja jest ustalana.
Koniec z rekrutacją, w której temat pieniędzy pojawia się dopiero na ostatniej rozmowie – albo wcale.
Koniec pytań o wcześniejsze zarobki
Podczas rekrutacji nie będzie można pytać kandydatów o:
-
aktualne lub poprzednie wynagrodzenie,
-
wysokość premii czy dodatków.
To zmiana, która ma zapobiegać „dziedziczeniu” niskich pensji przy kolejnych umowach.
Prawo do informacji dla pracownika
Pracownik zyska prawo zapytać m.in.:
-
jakie są średnie wynagrodzenia na porównywalnych stanowiskach,
-
jakie kryteria wpływają na wysokość pensji i awans.
Pracodawca będzie musiał na takie pytania odpowiedzieć w sposób rzetelny i zrozumiały.
Łatwiejsze dochodzenie roszczeń
W sporach o nierówne wynagrodzenie zmienia się bardzo ważna zasada.
Jeśli pracownik wykaże, że występuje różnica w płacach, to pracodawca będzie musiał udowodnić, że nie ma ona charakteru dyskryminacyjnego.
To oznacza, że brak jasnych zasad wynagradzania może szybko stać się problemem prawnym.
Co zatem powinni zrobić pracodawcy?
Najgorszym rozwiązaniem jest czekanie „do ostatniej chwili”. Już teraz warto:
-
uporządkować stanowiska i zakresy obowiązków,
-
sprawdzić, czy podobne role nie są różnie wynagradzane bez wyraźnego powodu,
-
przygotować jasne kryteria podwyżek, premii i awansów.
Dobrze wdrożona transparentność zmniejsza ryzyko konfliktów, zamiast je zwiększać.
A co z pracownikami?
Nowe przepisy wzmacniają pozycję pracowników. Warto:
-
pytać o zasady wynagradzania – to już nie jest „niewygodne pytanie”,
-
zachowywać ogłoszenia o pracę i opisy stanowisk,
-
pamiętać, że rozmowa o wynagrodzeniu nie jest działaniem na niekorzyść pracodawcy, tylko realizacją prawa.
Podsumowanie
Jawność wynagrodzeń to jedna z najważniejszych zmian w prawie pracy ostatnich lat. W praktyce oznacza odejście od uznaniowości i większy nacisk na przejrzyste, sprawiedliwe zasady.
Dla firm to moment, by uporządkować politykę płacową natomiast dla pracowników – realne narzędzie do egzekwowania równego traktowania.
Chcesz wiedzieć, jak najlepiej zabezpieczyć interesy swoje jako pracownik, a może chcesz wiedzieć jak to wygląda ze strony pracodawcy w świetle nowych przepisów? Skontaktuj się z nami – wspólnie znajdziemy najlepsze rozwiązanie.
